جێگری یەکەمی سکرتێری گشتی

كۆسرەت رەسوڵ عەلی

ئەندامی سەركردایەتی و جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی و جێگری سەرۆكی هەرێمی كوردستان  لەدایكبووی ساڵی 1952 ی گوندی شیواشۆكی گەورەی سەر بە قەزای كۆیە . ساڵی 1968 خوێندنی سەرەتایی لە خوێندنگەی ئیبن ی خەلەكان لە هەولێر تەواو كردووە  هەر لەو ساڵەش دا پەیوەندی بە یەكێتی قوتابیانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستانەوە كردووە . ساڵی 1971 ناوەندی لە هەولێر تەواو كردو و بۆ خوێندن لە پەیمانگای كشتوكاڵ رەوانەی بولگاریا كرا .

پاش هەڵگیرسانەوەی شەڕ لە نێوان كورد و حكومەتی عێراق لە ساڵی 1974 پەیوەندی بە شۆڕشەوە كرد و لە بواری رێكخستندا كاری كرد و ساڵی دواتر بووە ئەندامی ناوچە . دوای هەرەس هێنانی شۆڕش لە ساڵی 1975 گەڕایەوە هەولێر و لە كۆتایی ئەو ساڵە بەهۆی عەبدولرەزاق ئەحمەدەوە پەیوەندی بە ڕێكخستنەكانی كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستانەوە كرد .

ساڵی 1976 لە سایلۆی هەولێر بە فەرمانبەر دامەزرا و لەوێ چەند پلەێكی بڕی و گەیشتە پلەی یاریدەدەری لێَپرسراوی گەنجینە و دواتر بووە لێپرسراوی گەنجینە و جێگری بەڕێوبەر .

لە 24ی نیسانی ئەو ساڵەدا لەگەڵ چوار ئەندامی تری كۆمەڵەدا كە بریتی بوون لە رەئوف ئاكرەیی و شوان عەلی و محەمەد خورشید و لەتیف عومەر بەشداربوو لەو كۆبونەوەی كە لە شاری كەركوك بەسترا و پێك هێنانی یەكێتی خۆێندكارانی كوردستانی لێ كەوتەوە .

لە شاڵاوی مانگی ئایاری ساڵی 1977 ی دەزگا ئەمنییەكان دژ بە ڕێكخستنەكانی كۆمیتەی  هەرێَمی هەولێری كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان دەستگیر كرا و ڕەوانەی كەركوك كرا . پاش چوار مانگ لێكوڵینەوە و ئەشگەنجەدان بەهۆی ئاستی بەرزی خۆڕاگیریەوە بەهۆی ئەوەشەوە كە هیچ نهێنێكی نەدركاند و هیچیشی لەسەر نەسەلمێنرا لەمانگی ئەیلولدا ئازاد كرا . پاش ئازاد بوونی پەیوەندی بە رێكخستنەكانەوە كردووە و درێژەی بە هەڵسوڕانی نهێنی دا .

ساڵی 1980 لێپرسراویەتی رێكخراوی كۆمەڵەی لە هەولێر گرتە ئەستۆ , ئەندامانی رێكخراوەكە بریتی بوون لە هەریەك لە عەبدولڵا توفیق بەهرۆز قەشقە عەبدولرەزاق ئەحمەد و بیستون لە ساڵی 1981 بووە ئەندامی سەركردایەتی ناوخۆی كۆمەڵە لە شارەكان .

لە كۆنفرانسی سێیەمی كۆمەڵە كە لەتەموزی ساڵی 1984 لەهەواری كانی سێوی مێرگەپان لەبناری چیایی پیرەمەگرون بەسترا . بە ئەندامی سەركردایەتی هەڵبژێردرا و لەم سۆنگەیەوە دەبوایە واز لە شار بێنێ‌ و پەیوەندی بە شۆڕشەوە بكات لە 14ی ئەیلولدا لە فەرمانگە دابڕاو لە سورداش گیرسایەوە كە  لەو كاتەدا بارەگای مەكتەبی سیاسی و سكرتێری گشتی یەكێتی لێ بوو .

ساڵی 1985 لە سەروبەندی ناكامیی وتوێژی نێوان یەكێتی نیشتمانی كوردستان و حكومەتی عێراق و دەسپێكردنەوەی شەڕ بووە لێپرسراوی مەڵبەندی 4 و لە گوندی سماقوڵ گیرسایەوە و لەوێ بارەگای دانا , هەر ئەو ساڵە لە بوردومانی هەلیكۆپتەردا بەسەختی برینداربوو بۆ ساڵی پاشتریش هەردوو كوڕەكەی ئاراس و پێَشڕەو لە سماقولی بە بوردومانی هەلیكۆپتەر شەهید بوون .

پاش  ئەوەی مەڵبەندی 3 و 4 یەك خران و كرانە یەك مەڵبەند بەناوی مەڵبەندی 3 كرایە لێپرسراوی مەڵبەندەكە و لەو ماوەیەدا گوڕ و تینێكی زۆری بە چالاكییەكانی هێزی پێشمەرگەدا و چالاكییەكانی هێزی پێشمەرگەی گەیاندە ناو شاری هەولێر و سەر رێگای هەولێر /موسڵ

لەڕاپەڕینی ساڵی 1991 دا بەرەی كوردستانی لێپرسراویەتی رزگاركردنی شاری هەولێری پێ سپیارد پاش ڕزگاركردنی هەولێر رۆڵێكی بەرچاوی لە ئۆپەراسیونی رزگاركردنی شاری كەركوك دا بینی هەر ئەو ساڵە پاش ئەوەی هێزەكانی رژێمی بەعس كەركوك و هەولێریان گرتەوە رابەرایەتی بزوتنەوەی بەرگری كورد و لەشەڕی كۆڕێ لە نێوان پیرمام و شەقڵاوە پێشڕەویی هێزەكانی رژێمی راگرت و زیانێكی گەورەی پێ گەیاندن . دوا بەدوای دەست پێكردنەوەی وتووێژ لە نێوان بەرەی كوردستانی و رژێمی عیراق بووە لێپرسراوی بەرەیی كوردستانی لە سنوری پارێزگای هەولێر .

لە ساڵانی 1991 / 1992 بەرپرسی هەردوو مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوە رێكخراوە دیموكراتییەكان بوو ساڵی 1992 لەكۆنگرەی یەكەمی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بە ئەندامی سەركردایەتی هەڵبژێردرایەوە . دواتر بووە ئەندامی مەكتەبی سیاسی و پاشان بووە كارگێری مەكتەبی سیاسی .

لە یەكەم هەڵبژاردنی پەرلەمانی دا لە ساڵی 1992 بە ئەندامی پەرلەمان لەسەر لیستی سەوز هەڵبژێردرا , ساڵی 1993 پاش دەست لە كار كێشانەوەی دكتۆر فوئاد مەعسوم یەكەم سەروك وەزیرانی حكومەتی هەرێمی كوردستان لێپرسراویەتی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی پێ سپێردرا هەر لەو ساڵەدا بڕیار دا ببێ بە ئەندامی دەستەی سەرۆكایەتیی هەرێمی كوردستان كە بە پێی پرۆژەكە نیاز وابوو لە هەشت ئەندام پێك بێت چوار ئەندامەكەی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەو دەستەیە بریتی بوون لە تاڵەبانی و كوسرەت رەسوڵ عەلی و عومەر فەتاح و رەسوڵ مامەند لە ڕووداوەكانی 31 ئابی ساڵی 1996 بەرگریی لە شاری هەولێر كرد و لە ئۆپەراسیونی گەردەلولی تۆڵەدا كە تێیدا هێزەكانی یەكێتی هەولێری لێ دەرچێ‌ هەموو ناوچە لەدەست دراوەكانیان سەندەوە . رۆڵێكی كارا و كاریگەری بینی لەماوەی نێوان ساڵانی 1996 / 2001 لێپرسراویەتی ئیدارەی سلێمانی حكومەتی هەرێمی كوردستانی گرتە ئەستۆ . لەو ماوەیەدا لە ساڵی 1997 لە قۆناغی دووەمی ئۆپەراسیونی گەردەلولی تۆڵەدا رۆڵێگی گرنگی گێڕا و لە شەڕەكانی دۆڵی هیران و نازەنین برینداربوو .

ساڵی 2001 دەستی لە سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران كێشایەوە , بووە لێپرسراوی دەستەی كاگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە ساڵی 2006 پاش دەست لەكاركێشانەوەی نەوشیروان مستەفا بووە جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی یەكێتی . لەپاڵ ئەوەی كە جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی یەكێتی بوو لەماوەی نێوان ساڵانی 2006 / 2009 بووە جێگری سەروكی هەرێم و لە نیسانی ساڵی 2012 هەمان پۆستی پێ درایەوە . 

سەرچاوە 

 ئینسكلۆپیدیای یەكێتی نیشتیمانی كوردستان